Kurt Cobain е авторот на оваа култна песна на Nirvana која настанала за време на џем-сесија, кога тој им ја отсвирел на членовите на бендот. Тој рекол: „Се обидував да ја напишам совршената поп-песна. Во основа се обидував да ги ископирам The Pixies.“
– Kathleen Hanna, пејачката на групата Bikini Kill, му ја дала идејата за насловот на Cobain, откако една ноќ, по пиење и прскање графити низ областа Seattle, на ѕидот во неговата спална соба со спреј напишала „Kurt Smells Like Teen Spirit“. Во периодот пред Courtney Love, Cobain бил во врска со пејачката на Bikini Kill, Tobi Vail, но таа го оставила. Vail користела Teen Spirit дезодоранс, а Hanna сакала да каже дека Cobain бил обележан со нејзиниот мирис.
Hanna објаснила дека на почетокот на вечерта му била чуварка на Cobain додека тој со спреј пишувал „God Is Gay“ на ѕидот на верски центар за кој верувале дека се претставува како клиника за абортус и им велел на жените дека ќе одат во пекол ако го абортираат своето дете. Таа вечер прилично се опиле, а Hanna рекла: „Завршивме во станот на Kurt и искршив еден куп работи. Зедов маркер Sharpie и испишав сè по ѕидот во неговата спална соба – станот беше изнајмен, па навистина беше малку глупаво што го направив тоа. Заспанав со маркерот во рака и се разбудив мамурна.“ Шест месеци подоцна, Cobain ѝ се јавил и ја прашал дали може да го искористи она што го напишала на ѕидот како стих. Hanna рекла: „Си помислив, како ќе го искористи ‘Kurt Smells Like Teen Spirit’ како стих?“
– Cobain не знаел кога ја пишувал песната, но Teen Spirit е бренд на дезодоранс наменет за млади девојки. Kurt мислел дека Hanna му дава комплимент за неговиот бунтовнички дух, како на некој што може да ја инспирира младината. Продажбата на Teen Spirit дезодорансот нагло пораснала откако песната станала хит, иако тој никогаш не се споменува во текстот.
– Ова била првата алтернативна песна што станала огромен хит, а на многу начини го редефинирала самиот термин, бидејќи „alternative“ подразбира недостиг на популарност, додека песната била прифатена од мејнстримот. Во обид да го зачуваат називот за изведувачи како Porno For Pyros и Catherine Wheel, некои луѓе од музичката индустрија жанрот го нарекувале „modern rock“, што станало вообичаен радио-формат. „Alternative“ станало поширок термин за музика која не се вклопувала во поп или кантри-форматите, а Nirvana брзо станала „classic alternative“ бенд.
– Со оваа песна, Nirvana помогнале да се разгори grunge лудилото, кое се карактеризирало со гласни гитари, стихови исполнети со анксиозност и фланел. Grunge бил изглед и звук кој бил изобличен и емотивен, предводен од бендови кои доаѓале од северозападот. Pearl Jam и Soundgarden биле други водечки grunge бендови од тоа време, а и двата биле под влијание на албумот Nevermind. („Луѓето си ги разменуваа однапред добиените копии“, рекол Eddie Vedder од Pearl Jam. „Сите беа возбудени од песните.“)
Kurt Cobain често го отфрлал терминот како бесмислена етикета кога бил прашуван за него во раните интервјуа, но нивниот басист Krist Novoselic објаснил дека станувало збор за „р’жење“, органски гитарски звук кој го дефинирал жанрот.
– Cobain рекол дека ја напишал оваа песна затоа што чувствувал „одвратност кон апатијата на мојата генерација, како и кон мојата сопствена апатија и безрбетност“. Ова чувство на отуѓеност довело до стихови како „Oh well, whatever, nevermind.“ Krist Novoselic додал: „Kurt навистина го презираше мејнстримот. За тоа беше ‘Smells Like Teen Spirit’: масовниот менталитет на конформизмот.“
– Видеото било огромен хит на MTV. Концептот бил „Pep Rally from Hell“, а било снимено во Culver City Studios во California на 17 август 1991 година, во режија на Samuel Bayer, кој дипломирал во 1987 година на New York City School of Visual Arts. Децата биле регрутирани на концерт на бендот два дена претходно во The Roxy Theater во Los Angeles, каде што биле делени флаери со текст: „Nirvana има потреба од вас да се појавите во нивното претстојно музичко видео. Треба да имате 18–25 години и да прифатите средношколски имиџ, Бидете подготвени да останете неколку часа. Дојдете да ја поддржите Nirvana и да си поминете одлично.“
– Снимањето траело околу 12 часа, при што статистите биле замолени да седат на трибините и да изгледаат досадно додека песната се пуштала одново и одново. Bayer рекол: „Никој не сакаше да биде таму повеќе од половина час, а јас имав потреба од нив 12 часа. До 11-тиот час, кога на бендот веќе му беше доста од мене, а децата беа толку лути на мене, тие рекоа: ‘Можеме ли да го уништиме сетот?’“
– Bayer им дозволил на децата да слезат и да направат мош-пит, а со сета таа насобрана енергија тие продолжиле да го уништуваат сетот. Ова спонтано и искрено уништување обезбедило одличен крај на видеото.
– Видеото било инспирирано од филмот и песната Rock And Roll High School на Ramones, а било под влијание и на филмот Over the Edge од 1979 година, омилен филм на Cobain, во кој бунтовни деца уништуваат средно училиште.
– Според Bayer, Cobain станувал многу фрустриран од снимањето, но Bayer имал потреба од уште едно снимање. Cobain ја преточил својата фрустрација во настапот што го гледаме при крајот на видеото, каде што вреска и го притиска лицето во близина на камерата. Тоа била одлична глума поттикната од неговиот вистински гнев.
– Bayer ја направил првата монтажа на видеото, која Cobain не ја сакал – тој користел главен лик во голем број кадри и го монтирал премногу буквално, со синхронизирање на музиката со свирењето. Cobain работел со него повторно да го монтираат видеото и да го направат многу посурреалистично, внесувајќи го неговиот луд поглед како претпоследен кадар и внимавајќи при неговото гитарско соло рацете да му бидат на погрешното место на гитарата.
– Девојките кои ги играле навивачките во видеото првично требало да бидат многу дебели и непривлечни (идеја на Cobain). На режисерот Samuel Bayer не му се допаднала оваа идеја, но сепак им дозволил на навивачките да имаат тетоважи на целиот ракав и симбол на анархија на нивните маици. Тој вели дека ги регрутирал од локален стриптиз-клуб, што помага да се објаснат нивните невообичаени навивачки извици.
– Weird Al Yankovic направил пародија на оваа песна наречена “Smells Like Nirvana.” Видеото го снимил во истата спортска сала, со истиот домар, но во неговото видео домарот носел туту. Cobain рекол дека му било драго поради пародијата:
– Препознатливиот бриџ првично се наоѓал на крајот од песната. Продуцентот Butch Vig наредил да го преместат во средината.
– Многу се зборувало за Cobain како портпарол на Generation X кога песната станала хит. Cobain одговорил: „Немам одговори за ништо. Не сакам да бидам е*ан портпарол.“
Продуцентот Butch Vig објаснил: „Таа двосмисленост или конфузија – во тоа е целата работа. Она што ги привлекува децата во музиката е тоа што тој не е нужно портпарол на една генерација. Тој не знае нужно што сака, но е бесен. Сите овие работи функционираат на различни нивоа истовремено. Не знам точно што значи ‘Teen Spirit’, но знаете дека значи нешто и дека е пеколно интензивно.“
– Реченицата „Еве нè сега, забавувајте нè.“ била нешто што Cobain го кажувал кога влегувал на забава.
– Како знак на културната апокалипса, изданието на списанието Rolling Stone од 20 февруари 1992 година ја прикажало екипата на ТВ-шоуто Beverly Hills 90210 со натписот „Smells Like Teen Spirit“, претворајќи го говорот на Kurt Cobain против културата на конформизмот во пригоден наслов за текст за ТВ-серија за богати деца.
– Извесно време MTV одбивал да го емитува видеото. Кога конечно го пуштиле, тоа било во нивната алтернативна емисија 120 Minutes. Откако песната станала хит, видеото почнало често да се емитува.
– На насловната страница на албумот се гледа бебе како плива кон банкнота од еден долар. Cobain и басистот на Nirvana, Krist Novoselic, гледале документарец за раѓање под вода и сакале таа слика да ја искористат за насловната страница. Фотографиите од бебиња кои се раѓаат под вода биле премногу морничави, па ангажирале фотограф кој направил фотографии под вода за време на час за бебиња. Бебето што го избрале било Spencer Elden, кој во тој момент имал четири месеци.
– На многу од нивните подоцнежни настапи, Nirvana не ја изведувале оваа песна, со што ги елиминирале луѓето кои доаѓале само за да го слушнат хитот.
– Courtney Love долго размислувала пред да дозволи песната да биде искористена во филмот Moulin Rouge од 2001 година. Dave Grohl и Krist Novoselic, кои заедно со Love го контролираат каталогот на Nirvana, тврделе дека Love се обидувала да ја добие главната улога во филмот, која на крајот ѝ припаднала на Nicole Kidman.
– Песната подоцна била искористена во филмот The Muppets од 2011 година, каде што The Muppet Barbershop Quartet ја изведува пред заробениот Jack Black, како и во филмот Pan од 2015 година, каде што ја пее голема група бунтовни деца-робови. Нејзината употреба во овој последен филм била, благо кажано, лошо прифатена од Entertainment Weekly, кој напишал: „Сатиричните стихови на песната го прават и онака невкусниот филм уште понесмасен.“
– Почетниот гитарски дел е мала варијација на главниот риф од “More Than A Feeling” на Boston. Тоа било забележано од автор на Rolling Stone години подоцна, но не како обвинение за плагијат. Влијанијата и сличностите како ова се присутни насекаде во рок-музиката.
– Насловот на албумот Nevermind е преземен од стиховите на песната:
I found it hard, it’s hard to find
Oh well, whatever, never mind
– Dave Grohl ги споделил своите размислувања за наследството на песната во разговор со списанието Mojo во март 2011 година: „‘Teen Spirit’ дефинитивно ја воспостави таа динамика тивко/гласно, нешто на што често се враќавме. Таа стана онаа една песна која го олицетворува бендот. Но видеото веројатно било клучниот елемент за песната да стане хит. Луѓето ја слушаа песната на радио и мислеа: ‘Ова е одлично’, но кога децата го видоа видеото на MTV, мислеа: ‘Ова е кул. Овие типови се малку грди и го уништуваат своето ебано средно училиште.’ Така што мислам дека тоа имаше многу врска со она што се случи со песната.“Но дали мислам дека е најголемиот сингл на сите времиња? Секако дека не! Не мислам ниту дека е најдобриот сингл на Nirvana. А во споредба со “Revolution” од The Beatles или “God Only Knows” од The Beach Boys?! Ајде, ве молам! “Smells Like Teen Spirit” беше одличен момент во времето… но има и подобри.
– Верзијата на Miley Cyrus, која поп-пејачката ја изведувала на својата Gypsy Heart турнеја, се најде на врвот на листата на читателите на Rolling Stone од 2011 година за 10-те најлоши кавер-песни на сите времиња. Била толку лоша што дури ја надминала и многу критикуваната верзија на Britney Spears на “I Love Rock and Roll”!
– Tori Amos направила популарен кавер на оваа песна во 1992 година, кој Nirvana понекогаш го користеле како музика за вовед кога излегувале на сцената.
Amos била на турнеја кога Cobain починал во 1994 година и ја извела својата верзија два дена подоцна на настап во Dublin. Patti Smith исто така ја снимила песната за својот албум со кавери Twelve.
– Песната била повторно објавена како ограничено издание на 7-инчен винил сингл во декември 2011 година, како дел од онлајн кампања со цел да стигне до број еден на UK Singles Chart за Божиќ. Сепак, песната стигнала само до #11 – четири места пониско од највисокото место што го достигнала првично, 20 години претходно.
– Продуцентот на бендот, Butch Vig, ја слушнал оваа песна првпат на неквалитетна касетна снимка што бендот ја направил. Не можел добро да ја разбере песната бидејќи била премногу изобличена. Меѓутоа, кога бендот почнал да ја вежба во студио, Vig го слушнал потенцијалот на песната. Тој се погрижил таа да биде првата песна на албумот, бидејќи сметал дека со неа се испраќа порака. Vig му рекол на NPR: „Иако не сме сосема сигурни за што пее Kurt, има нешто во тоа што го разбирате; чувството на фрустрација и отуѓеност. За мене, ‘Smells Like Teen Spirit’ малку ме потсетува на начинот на кој песните на Bob Dylan влијаеле врз луѓето во 60-тите. На некој начин, чувствувам дека песната влијаеше врз една генерација деца во 90-тите. Тие можеа да се пронајдат во неа.“
– Jay-Z изменил неколку стихови од оваа песна во својата песна “Holy Grail” од 2013 година, каде што рапува за цената на славата:
I know nobody to blame
Kurt Cobain, I did it to myself
And we all just entertainers
And we’re stupid and contagious
– Kurt Cobain, Dave Grohl и Krist Novoselic, кои се наведени како автори на “Smells Like Teen Spirit,” исто така биле наведени во авторските кредити за “Holy Grail” поради интерполацијата. Кога “Holy Grail” дебитирала на #8 на Billboard Hot 100, тоа им ги донело на Cobain и Novoselic првите авторски кредити во Toп 10 по “Smells Like Teen Spirit”. Dave Grohl во меѓувреме имал повеќе пласмани со Foo Fighters.
– Кога Nirvana била примена во Rock and Roll Hall of Fame во 2014 година, преостанатите членови извеле избор од песни со различни пејачки. За оваа песна им се придружила Joan Jett. Следната година Jett била примена во Rock Hall.
Телевизијата а особено MTV, отсекогаш биле место за убави луѓе со тренди изглед. Со видеото за “Smells Like Teen Spirit,” Nirvana овозможила луѓе со помалку традиционален изглед да се појавуваат на оваа телевизиска мрежа, меѓу нив и Matt Pinfield, влијателен диџеј со класично „лице за радио“. Набргу по објавувањето на видеото, MTV почнал да му дава ангажмани, а подоцна тој станал водител на нивната емисија 120 Minutes. Во интервју за Songfacts, Pinfield рекол: „Тоа им ја отвори вратата на луѓето кои немаа потреба да имаат одреден изглед. Можеше да правиш што сакаш. На лично ниво, тоа дефинитивно ми ја отвори вратата кон телевизијата.“
– Како се чувствуваат Pixies во врска со оваа песна, со оглед на тоа што тие музички ја инспирирале? Кога му го поставиле тоа прашање на нивниот фронтмен Black Francis, неговиот одговор го одразувал ставот на Kurt Cobain за музиката и инспирацијата. „Секако дека беше многу популарна“, рекол тој. „Беше заразна. Не сакам да се вклучувам во таканаречени дискусии или што било слично, бидејќи од моја гледна точка, тоа е само работа на бендот. Некои музичари или бендови велат: ‘Тие влијаеле врз мене.’ Понекогаш можете да го слушнете тоа, понекогаш не можете, но така функционираат работите.“
Не е голема мистерија. На крајот на денот, сите сме само музичари. Сите сме музичари кои работат. Сите свириме различни стилови. Тоа сме ние: само група музички фанатици. Или многу активни слушатели на музика, толку активни што всушност чувствуваме потреба и самите да го правиме тоа.
– Чикашкиот бенд Urge Overkill, чија верзија на “Girl, You’ll Be A Woman Soon” била искористена во филмот Pulp Fiction во 1994 година, бил предгрупа на Nirvana на неколку настапи во Европа токму кога “Smells Like Teen Spirit” почнала да станува голем хит. Членот на Urge Overkill, Nash Kato, се присетува на „моментален мош-пит“ секогаш кога ќе ја започнеле песната. Неговиот колега King Roeser додал: „Каде и да одевме, ако песната веќе била слушната, владееше лудило. Беше како The Beatles да ја почнуваат ‘I Want To Hold Your Hand.’ Никогаш немам видено ништо слично.“
– Големите удари на тапаните со кои Dave Grohl ја започнува песната се во голема мера инспирирани од диско-музиката. Тој му покажал на Pharrell Williams како звучат слично на “Burn Rubber On Me” од The Gap Band.
„Ако го слушате Nevermind, толку многу работи презедов од The Gap Band, Cameo и Tony Thompson [тапанарот на Chic] во секоја од тие песни“, рекол тој. „Никој не ја прави врската.“
Grohl продолжил да раскажува дека кога Tony Thompson дошол кај него дома на скара, Grohl му се заблагодарил и му објаснил дека целиот живот „крадел“ од него. Thompson му одговорил: Знам!
– Post Malone им се придружил на Dave Grohl, Krist Novoselic и Pat Smear (кој настапувал како турнејски гитарист на Nirvana) за изведба на “Smells Like Teen Spirit” на SNL50: The Homecoming Concert, одржан во Radio City Music Hall на 14 февруари 2025 година. Настанот, со кој се одбележувале 50 години од Saturday Night Live, имал многу разновидна програма, во која учествувале и Snoop Dogg, Cher и Bad Bunny. Nirvana имала едно појавување на SNL, изведувајќи ја прво “Teen Spirit,” а потоа ги уништиле своите инструменти по втората песна, “Territorial Pissings.”
– Кога Billy Corgan, фронтменот на Smashing Pumpkins, првпат ја слушнал “Smells Like Teen Spirit,” го препознал гитарскиот дел од “More Than A Feeling” на Boston. Неколку месеци подоцна отишол на концерт на Nirvana во Tokyo, и гледал како Cobain преминува во “More Than A Feeling.” Corgan рекол: „Секако, тоа им помина над глава на луѓето во публиката, но јас си помислив: ОК, значи не сум луд.“
Со својот суров звук, препознатливиот гитарски риф и енергијата што ја носеше, „Smells Like Teen Spirit“ стана многу повеќе од само голем хит. Песната го долови чувството на една генерација и помогна алтернативниот рок и гранџот да се преселат од маргините во самиот центар на светската музичка сцена. Нејзиното влијание одамна ги надмина рамките на 90-тите, а нејзиниот звук остана препознатлив и релевантен и децении подоцна. Токму затоа, „Smells Like Teen Spirit“ не само што ги одбележа 90-тите – таа помогна да се создаде нивниот звук и остана запаметена како една од најголемите и најкултни песни на сите времиња.